Zelfsabotage: waarom houd je jezelf tegen terwijl je zo graag vooruit wilt?

Ken je dat? Je wilt iets heel graag. Je voelt dat het tijd is voor verandering. Misschien wil je eindelijk voor jezelf kiezen, meer zelfvertrouwen ervaren, je grenzen aangeven of iets gaan doen waar je al jaren van droomt. 

Je weet wat je wilt. Je voelt ergens ook dat het goed voor je zou zijn.

En toch doe je het niet.

Je blijft twijfelen. Je stelt het uit. Je vindt ineens allerlei redenen waarom dit niet het juiste moment is. Of je begint vol enthousiasme, om vervolgens toch weer terug te vallen in je oude patronen.

En dan komt dat stemmetje in je hoofd: Zie je wel, het lukt je toch niet.

Welkom in de wereld van zelfsabotage.

Maar wat als ik je vertel dat het deel van jou dat je tegenhoudt, je misschien helemaal niet probeert dwars te zitten?

Wat als jouw zelfsabotage ooit is ontstaan om je te beschermen?

Die stemmetjes in je hoofd: naar wie luister jij?

We hebben allemaal verschillende stemmetjes in ons hoofd.

Er is die zachte, vriendelijke stem. De stem die je aanmoedigt, die vertrouwen heeft en die je soms heel helder laat voelen wat goed voor je is. Je zou dit je innerlijke wijsheid kunnen noemen.

En dan is er die andere stem.

Die klinkt vaak een stuk dominanter.

'Wie denk jij wel dat je bent?'

'Dat kun jij helemaal niet.'

'Straks vinden anderen er iets van.'

'Je moet eerst nog veel meer leren voordat je hier klaar voor bent.'

'Waarom zou het jou wel lukken?'

Of misschien herken je deze: 'Je verdient het helemaal niet om gelukkig of succesvol te zijn.'

Die laatste kan behoorlijk diep zitten.

We zijn vaak geneigd om die negatieve stem zo snel mogelijk weg te drukken. Positief denken! Andere gedachten kiezen! Niet naar luisteren!

Maar ik wil je uitnodigen om iets anders te doen.

Luister eens naar wat die stem je eigenlijk probeert te vertellen. Zonder automatisch te geloven wat hij zegt.

Want achter die negatieve stem kan een heel verhaal schuilgaan.

Zelfsabotage is vaak een onbewust beschermingsmechanisme

Je bewuste zelf wil vooruit. Het wil groeien, liefde voelen, vrij zijn en jezelf laten zien.

Maar je onderbewuste kan daar heel anders over denken.

Dat klinkt misschien vreemd, maar je onderbewuste werkt voor een belangrijk deel vanuit aangeleerde patronen, ervaringen en associaties. Wat ooit onveilig of pijnlijk voelde, kan later nog steeds een automatische reactie oproepen.

Stel je voor dat je als klein meisje heel enthousiast was. Je liet jezelf zien, vertelde honderduit en was heerlijk onbevangen.

Totdat je regelmatig te horen kreeg dat je niet zo druk moest doen. Of dat je je niet moest aanstellen.

Misschien trok je onbewust de conclusie: Als ik mezelf laat zien, word ik afgewezen.

En dus paste je je aan. Je werd voorzichtiger. Je ging eerst kijken wat anderen ergens van vonden. Je leerde jezelf een beetje kleiner te maken. Dat was toen misschien een begrijpelijke manier om jezelf te beschermen.

Maar inmiddels ben je volwassen. Je wilt zichtbaar zijn. Je wilt je uitspreken. Je wilt eindelijk helemaal jezelf zijn. En toch voel je iedere keer die rem. Niet omdat je niet wilt. Maar omdat een oud beschermingspatroon nog steeds actief kan zijn.

Je bewuste verlangen en je onbewuste overtuiging lijken dan twee verschillende kanten op te bewegen.

En precies daar kan zelfsabotage ontstaan.

Soms heb je ooit een besluit over jezelf genomen

Niet alle saboterende mechanismen ontstaan op dezelfde manier.

Sommige overtuigingen kunnen al vroeg in je leven gevormd zijn. Niet altijd door één grote gebeurtenis, maar soms door kleine ervaringen die zich steeds herhaalden.

Misschien ben je ooit gaan geloven:

• Ik ben niet goed genoeg
• Ik moet hard werken om liefde te verdienen
• Als ik voor mezelf kies, stel ik anderen teleur
• Ik mag geen fouten maken
• Succes maakt me zichtbaar en dat is spannend
• Ik moet eerst voor iedereen zorgen voordat ik aan mezelf mag denken

En soms ontstaat zelfsabotage juist later in je leven. Bijvoorbeeld na een ervaring waar je je schuldig over voelt.

Misschien heb je iemand gekwetst. Een keuze gemaakt waar je achteraf spijt van hebt. Of voel je je verantwoordelijk voor iets wat helemaal niet jouw verantwoordelijkheid was. Er kan dan een onbewuste overtuiging ontstaan dat je geen geluk, liefde of succes verdient. Alsof je jezelf moet blijven straffen.

Je verlangt naar een fijn leven, maar zodra het werkelijk fijn begint te worden, gebeurt er iets.

Je trekt je terug. Je zoekt steeds weer problemen om over na te denken. Je maakt jezelf kleiner. Of je saboteert juist datgene waar je zo naar verlangde. Niet omdat je bewust ongelukkig wilt zijn, maar mogelijk omdat schuld, schaamte of een oud zelfbeeld nog steeds invloed hebben op jouw keuzes.

En dat is zo belangrijk om te herkennen. Want zolang je denkt dat je gewoon niet genoeg discipline of doorzettingsvermogen hebt, blijf je tegen jezelf vechten. Terwijl er misschien iets heel anders om aandacht vraagt.

Hoe herken je zelfsabotage bij jezelf?

Zelfsabotage is niet altijd heel duidelijk zichtbaar. Het kan zich op allerlei manieren vermommen.

Bijvoorbeeld als perfectionisme: Je wilt iets pas doen als alles helemaal klopt. Je volgt nog een opleiding, koopt nog een cursus of blijft eindeloos voorbereiden. Ondertussen zet je de stap waar je eigenlijk naar verlangt niet.

Of als uitstelgedrag: Je weet wat je wilt doen, maar ineens zijn er honderd andere dingen belangrijker.

Of als voortdurend twijfelen. Je neemt een besluit, voelt je er even goed bij en begint vervolgens alles weer in twijfel te trekken.

Ook jezelf vergelijken met anderen, steeds bevestiging zoeken, je eigen successen bagatelliseren of je grenzen niet durven aangeven kunnen onderdeel zijn van een saboterend patroon.

En soms is zelfsabotage juist heel subtiel. Je hebt eindelijk een moment voor jezelf en voelt je schuldig, Je krijgt een compliment en wuift het weg. Er komt een mooie kans voorbij en je denkt meteen aan alles wat er mis kan gaan.

Vraag jezelf eens af: op welk moment trek ik steeds opnieuw aan mijn eigen handrem? Niet om jezelf daarop af te rekenen, maar om nieuwsgierig te worden naar wat eronder zit.

Maar let op: niet iedere weerstand is zelfsabotage

Dit vind ik een heel belangrijk onderscheid. Weerstand betekent niet automatisch dat je jezelf saboteert. Soms is weerstand juist een gezond signaal van je lichaam of gevoel. Misschien ben je moe en heb je rust nodig. Misschien vraagt iemand iets van je waar je eigenlijk helemaal geen ruimte voor hebt. Of misschien past een bepaalde keuze gewoon niet bij jou.

Als je gewend bent om altijd door te gaan, voor anderen klaar te staan en je eigen behoeften op de laatste plaats te zetten, kan luisteren naar die weerstand juist een enorme stap vooruit zijn.

Maar er bestaat ook weerstand die je klein houdt.

Bijvoorbeeld wanneer je iets wilt doen wat belangrijk voor je is, maar je gedachten onmiddellijk allerlei bezwaren produceren.

'Die oefening helpt toch niet.'

'Ik heb hier helemaal geen tijd voor.'

'Dit gaat mijn probleem echt niet oplossen.'

'Ik begin morgen wel.'

Je hoofd wil graag begrijpen, controleren en voorspellen. Zeker wanneer je spanning ervaart, kan het zich blijven richten op problemen en mogelijke gevaren. En dan kan het lastig zijn om iets nieuws toe te laten. De kunst is daarom niet om alle weerstand te negeren, maar om te onderzoeken waar die vandaan komt.

Beschermt deze weerstand een werkelijke behoefte van mij? Of beschermt hij een oud patroon waar ik inmiddels uit wil groeien?

Dat verschil leren voelen is ontzettend waardevol.

Je hoeft niet alles te geloven wat je denkt

Misschien herken je dat je soms volledig opgaat in het verhaal van je gedachten. Je denkt dat iets niet gaat lukken en voor je het weet voelt het alsof dat de waarheid is. Je denkt dat iemand teleurgesteld in je is en reageert alsof dat al vaststaat. Je denkt dat je niet goed genoeg bent en gaat vervolgens op zoek naar bewijzen die dat bevestigen. Maar een gedachte is nog geen waarheid. En een oud beschermingsmechanisme hoeft niet langer te bepalen hoe jij je leven leidt. Je kunt leren om een stapje achteruit te doen en te observeren.

Hé, daar is dat stemmetje weer.

In plaats van ertegen te vechten, kun je nieuwsgierig worden. 

• Waar probeert het me voor te beschermen?
• Waar ben ik eigenlijk bang voor?
• Wat zou er gebeuren als ik wél voor mezelf kies?

En misschien nog wel belangrijker:

Van wie of wanneer heb ik eigenlijk geleerd dat ik dit niet mag, niet kan of niet verdien?

Je hoeft niet altijd precies te weten waar een patroon begonnen is om het te kunnen veranderen. Maar bewustwording kan wel een prachtige eerste opening zijn.

Jij mag weer de regie nemen over je onderbewuste

Ik zeg weleens: jij bent zelf de baas.

Niet in de zin dat je iedere gedachte of emotie moet kunnen controleren. Dat zou alleen maar weer een nieuwe strijd met jezelf worden. Maar je mag wel opnieuw richting geven aan je leven. Je hoeft oude overtuigingen niet automatisch te blijven volgen. Je mag onderzoeken of wat je ooit bent gaan geloven, vandaag nog wel waar is.

En je mag nieuwe ervaringen opdoen waarin je voelt:

Ik mag zichtbaar zijn.

Ik mag fouten maken.

Ik mag voor mezelf kiezen.

Ik hoef mezelf niet langer te straffen.

Ik ben goed zoals ik ben.

In mijn begeleiding werk ik onder andere met PSYCH-K® en dieptetransformatie technieken om samen met iemand onbewuste overtuigingen en emotionele blokkades te onderzoeken en te transformeren. Want soms begrijp je met je hoofd precies wat er speelt, maar blijft je lichaam of gevoel toch hetzelfde reageren. Dan kan het helpend zijn om niet alleen op bewust niveau naar je gedachten te kijken, maar ook aandacht te geven aan de diepere patronen die daaronder liggen. Niet om jezelf te repareren. Maar om weer ruimte te maken voor wie je werkelijk bent.

Een eerste stap: thuiskomen bij jezelf

Je hoeft niet meteen je hele verleden uit te pluizen of al je patronen op te lossen. Sterker nog, ik nodig je uit om juist eens even te stoppen met dat eindeloze zoeken naar wat er allemaal mis zou zijn met jou.

Wat als je begint met aanwezig zijn bij jezelf?

Met voelen wat er gebeurt wanneer je jezelf tegenhoudt?

Met aandacht geven aan dat deel van jou dat misschien al heel lang probeert je te beschermen?

Daarom heb ik in de bewust gevoelig academy de nieuwe gratis meditatie 'Thuiskomen bij jezelf – als je sabotagemechanisme het overneemt'  gezet . Je hoeft enkel in te loggen en kijken bij "Gratis voor jou". 

In deze meditatie nodig ik je uit om je aandacht uit je hoofd en terug naar je lichaam te brengen. Je onderzoekt op een zachte manier waar je weerstand voelt, welk deel van jou bescherming zoekt en wat er gebeurt wanneer je daar zonder oordeel bij aanwezig blijft. Je hoeft niets weg te duwen. Niets te forceren.

Je mag dat beschermende deel van jezelf erkennen en tegelijkertijd ervaren dat je vandaag misschien andere keuzes kunt maken.

En vervolgens keer je terug naar jezelf.

Naar de jij achter al die twijfels, overtuigingen en beschermingsmechanismen.

Want die is er nog steeds.

🎧 Beluister hier de meditatie: Thuiskomen bij jezelf

Neem er rustig de tijd voor. Misschien ontdek je iets nieuws. Misschien voel je vooral ontspanning. En misschien is het vandaag genoeg om jezelf even liefdevolle aandacht te geven.

Liever eerst luisteren? Mijn podcast over de stemmetjes in je hoofd

In mijn podcast van Bewust Gevoelig, de aflevering  'Die stemmetjes in je hoofd: zelfsabotage, hoe kom je er vanaf?' neem ik je verder mee in dit onderwerp.

Over die kritische stem die je klein houdt. Over de weerstand die opkomt wanneer je iets wilt veranderen. En over hoe je steeds beter onderscheid leert maken tussen je innerlijke wijsheid en oude patronen.

Want luisteren naar jezelf betekent niet dat je ieder stemmetje moet volgen.

Het betekent dat je leert herkennen welke gedachten voortkomen uit angst, welke signalen wijzen op een echte behoefte en wat jij diep vanbinnen verlangt.

Stralend jezelf ZIJN begint bij jezelf

Misschien heb je jarenlang geprobeerd om een betere versie van jezelf te worden. Zelfverzekerder. Rustiger of sterker. Maar wat als je niet iemand anders hoeft te worden? Wat als je vooral mag loslaten wat je ooit bent gaan geloven over jezelf? De overtuigingen dat je niet goed genoeg bent. Dat je alles perfect moet doen. Dat je eerst iets moet verdienen voordat je gelukkig mag zijn.

Je bent niet je angst. Je bent niet je schuldgevoel, Je bent niet die kritische stem in je hoofd.

En je bent ook niet je zelfsabotage, Je bent zoveel meer dan dat.

Soms vraagt het moed om naar binnen te kijken. Om jezelf werkelijk te ontmoeten, inclusief de delen die je jarenlang liever niet wilde voelen.

En soms is het fijn als iemand daarin met je meekijkt.

Binnen Bewust Gevoelig begeleid ik vrouwen die verlangen naar meer innerlijke vrijheid, zelfvertrouwen en verbinding met zichzelf. Niet door nog harder hun best te doen, maar door bewust te worden van wat hen tegenhoudt en ruimte te maken voor hun eigen gevoel.

Want uiteindelijk gaat het niet om het perfect oplossen van jezelf. Het gaat erom dat je steeds meer durft te leven vanuit wie je werkelijk bent.

Stralend jezelf ZIJN begint niet wanneer al je blokkades verdwenen zijn. Het begint op het moment dat je jezelf weer liefdevol tegemoet durft te treden.

Liefs

⮑ Luister de Bewust Gevoelig Podcast voor hooggevoelige en hoogsensitieve vrouwen
⮑ Lees meer in de kennisbank met meer dan 50+ blogs