Angst bij HSP’ers transformeren: zenuwstelsel reguleren voor rust in je hoofd

Angst bij HSP’ers transformeren: zenuwstelsel reguleren voor rust in je hoofd

Voel jij als HSP’er (hooggevoelig persoon) regelmatig angst, paniek of een benauwd gevoel opkomen, bijvoorbeeld in een vliegtuig, hotel, theaterzaal of op drukke plekken? Dan is de kans groot dat je niet “zwak” bent of “je aanstelt”, maar dat je zenuwstelsel te lang in de aan-stand heeft gestaan.

In deze blog deel ik een andere manier om met angst om te gaan: niet door het weg te duwen of eindeloos te analyseren, maar door veiligheid in je lichaam te brengen en leren om de angst voor de angst los te laten in plaats van de angst zelf. Zodat jij weer kunt leven (in plaats van overleven) en stap voor stap terugkomt bij Stralend jezelf ZIJN. Luister je liever? Ik nam ook een podcast op over angsten bij HSP inclusief mijn eigen proces

Waarom angst bij HSP’ers zo vaak voorkomt

Als je hooggevoelig bent, komen prikkels harder binnen. Je “antennes” staan verder open: geluid, drukte, emoties van anderen, verwachtingen, sfeer… alles wordt sneller geregistreerd én verwerkt.

Dat betekent niet dat er iets mis is met jou. Het betekent wel dat jouw stress-emmertje sneller volloopt. En als dat emmertje vol is, is er vaak maar één druppel nodig om het te laten overlopen, met als gevolg:

• piekeren en controle-drang
• slecht slapen
• sneller huilen of sneller boos worden
• onrust in buik of borst
• paniekgevoelens of het gevoel te moeten vluchten
• vermijden (waardoor je wereld kleiner wordt)

Angst zit niet alleen “in je hoofd”

Angst is óók een lichamelijk signaal. Je systeem zegt eigenlijk onbewust:

 “Ik voel me nu niet veilig.”

Soms gaat dat over de situatie van nu (drukte, opgesloten gevoel, spanning). Soms gaat het over oude spanning die nog in je lichaam opgeslagen ligt: jarenlang aanpassen, sterk moeten zijn, doorgaan, niet zeuren, lief zijn, alles goed willen doen.

Hoe langer je dat volhoudt, hoe meer je zenuwstelsel leert: ik moet alert blijven.

De 3 standen van je zenuwstelsel

Je zenuwstelsel schakelt grofweg tussen drie standen:

1. Veilig (& verbonden voelen) Je voelt ruimte, je kunt ademen, je kunt relativeren.
2. Aan-stand (fight/flight) Hartslag omhoog, druk in je hoofd, controle willen, veel “moeten”, piekeren.
3. Freeze (bevriezen) Moe, leeg, verdoofd, nergens zin in, jezelf kwijt zijn.

Veel HSP’ers schieten sneller naar de aan-stand. En als je daar te lang zit, kan je systeem uiteindelijk in freeze belanden.

De sleutel: stop met vechten tegen jezelf

Wat veel mensen (logisch!) doen bij angst: wegduwen, wegdenken, controleren, vermijden. Maar als je zenuwstelsel nog in alarm staat, gelooft je lichaam je gedachten niet ;-).

De echte shift begint bij deze stap:

1. Niet meer vechten tegen de angst
2. Niet meer vechten tegen jezelf

Want hoe harder jij “nee” zegt tegen wat je voelt, hoe meer je lichaam aanspant. En dan bouwt de golf zich juist op.

Hoe kun je angst toelaten?

Angst is enkel energie. Een golf van adrenaline en dus via een beweging door je lichaam gaat.

Als je leert om in het moment te zeggen: “Oké, ik voel je. Je mag er even zijn.” dan geef je je lichaam toestemming om te voelen wat er al is. En dan kan die golf door je heen bewegen.

Veel mensen merken: als je dit oefent, zakt de intensiteit vaak sneller dan je denk, soms binnen ongeveer 30 seconden al. Niet omdat je het “wegdrukt”, maar omdat je het doorvoelt.

Belangrijk: toelaten betekent niet dat je verdrinkt in paniek. Het betekent dat je aanwezig blijft bij je gevoel, zonder het groter te maken door de verhalen in je hoofd.

Praktische oefening: waar zit de spanning in je lichaam?

Maak hier een kleine dagelijkse of wekelijkse oefening van

1. Waar voel ik angst/spanning in mijn lichaam? (borst, buik, keel, hoofd?)
2. Hoe voelt het? (druk, warmte, kou, trillen, benauwd?)
3. Als het een vorm of beeld had, hoe ziet het eruit?
4. Adem rustig uit (langer uit dan in). Zeg zacht: “Ik ben veilig. het is oke om dit te voelen, het is maar een golf in beweging en deze golf wordt vanzelf minder.”

Tip: een langere uitademing (bijv. 4 tellen in, 8 tellen uit) geeft je zenuwstelsel het signaal dat het veilig is. Maar: als je midden in heftige paniek zit, kan focussen op adem soms juist averechts werken. Dan is toelaten van je angstgevoelens vaak de eerste stap om het te laten verdwijnen.

Vertrouwen komt na de actie

Een van de grootste misverstanden bij angst is: “Eerst moet ik me zeker voelen, dan ga ik het doen.”

In werkelijkheid geldt: Vertrouwen komt na de actie

Elke keer dat jij voelt: ik kan dit dragen, bouw je bewijs op in je systeem. En precies dát is wat je nodig hebt bij het opkomen van angst. Je kunt je zenuwstelsel zelf reguleren.

Stralend jezelf zijn: zachter voor jezelf, steviger in jezelf

Veel gevoelige vrouwen dragen veel, geven veel en staan veel aan. En onderweg raak je jezelf kwijt.

De weg terug is niet “harder je best doen”, maar:

• je stress-emmertje leren legen
• je energie bij jezelf houden
• je grenzen voelen (liefst vóórdat je ze moet verdedigen)
• zachter worden voor jezelf
• steviger in jezelf gaan staan

Dat is wat ik bedoel met Stralend jezelf ZIJN: niet perfect, maar wél aanwezig. Niet overleven, maar leven.

Wil jij rust in je hoofd?

Als jij merkt dat angst/paniek jouw leven kleiner maakt of dat je vooral bang bent voor de angst dan is het tijd om je zenuwstelsel weer veiligheid te leren. Dit kan op 2 manieren.

1. Audiotraining: Rust in je hoofd de makkelijkste manier om je zenuwstelsel te ontspannen)
2. Traject: Stralend jezelf zijn (voor gevoelige vrouwen die terug willen naar rust, vertrouwen en stevigheid)

Wil je dat ik met je meekijk wat jouw zenuwstelsel nodig heeft? Laat een bericht achter of bekijk de verschillende mogelijkheden op de webiste van  Bewust Gevoelig.

Leuk dat je dit blog leest ...

Je leest een blog uit de kennisbank van Bewust Gevoelig. van Jolanda de Jong HSP expert. Ze helpt je graag in balans zodat je kunt stralen van binnenuit. Ze geeft je informatie over hsp en bewustwording. om richting te geven aan je unieke talenten en gaven.

In mijn blogs deel ik mijn kennis en ervaring rondom thema's als zelfontwikkeling, persoonlijke groei en hooggevoeligheid. Ik vind dit ontzettend leuk om te te doen. Wil je meer weten dan heb ik nog een aantal leuke dingen voor je klaarstaan.

⮑ De Bewust Gevoelig Podcast voor hooggevoelige en hoogsensitieve vrouwen
⮑ Kennisbank met meer dan 50+ blogs

Veelgestelde vragen 

Waarom krijg ik als HSP’er sneller paniek?

Omdat je prikkels intenser verwerkt en je stress-emmertje sneller volloopt. Als je zenuwstelsel te lang in de aan-stand staat, kan paniek sneller “aangaan”.

Hoe stop ik paniek als het opkomt?

Niet door te vechten, maar door te toelaten: voel waar het zit, benoem het als een golf, en blijf aanwezig. Dat helpt je lichaam om de energie te laten bewegen in plaats van op te bouwen.

Helpt ademhaling bij paniek?

Soms wel (vooral om je zenuwstelsel te laten zakken), maar bij heftige paniek kan ademfocus ook averechts werken. Begin dan met stap voor stap toelaten en veiligheid in je lichaam brengen.

Wat bedoel je met ‘angst voor de angst’?

Dat je niet alleen bang bent voor het moment zelf, maar vooral voor de symptomen: benauwdheid, controleverlies, weg moeten, het idee dat het “niet gaat lukken”. Als je dát loslaat, wordt je wereld weer groter.